×بستن تبلیغ

مقدمه ای بر مدهای کلیسایی

بخشی از کیفیت آسمانی سرود گرگوریایی از گام های نا متعارف به کار رفته در آن سرچشمه می گیرد . این گام ها ” مد های کلیسایی ” نامیده می شوند . این مد ها مانند گام های ماژور و مینور از هفت صدای متفاوت و یک صدای هشتم که تکرار صدای اول در یک اکتاو بالاتر است تشکیل می شود اما الگوی پرده ها و نیم پرده ها در آن متفاوت است . مد های کلیسایی گام های اساسی موسیقی غرب در قرون وسطا و رنسانس بوده اند و در موسیقی مذهبی و نیز غیر مذهبی به کار گرفته شده اند . بسیاری از ملودی ها و آوازهای عامیانه غربی نیز از الگوی مد های کلیسایی پیروی می کنند . یکی از نمونه های شکوهمند و شادمانه سرود گرگوریایی ” بخش آله لویا از مس مراسم عید تجلی مسیح ” است . واژه آله لویا به معنی ” تو را می ستایم ای خداوندگار ” است . در این سرود نت های متعددی بر یک هجای متن خوانده می شوند . صداهای پیاپی و متعددی که بر هجا ادا میشوند بیانگر لذت و خلسه مذهبی و توصیف ناپذیری است .
مدهای کلیسایی تا اواخر دوره رنسانس(1600-1450) و اوایل باروک به بقای خود ادامه دادند. پلیفونی در دوره رنسانس مقام ارجمندی داشت اما در دوره باروک به تدریج فقط مدهای ماژور و مینور (شاید به دلیل تطابق بیشترشان با هارمونی طبیعی) باقی ماندند. در هر صورت هر کار علمی ابتدا از حالات ساده آغاز میگردد و سپس تعمیم مییابد. در مورد موسیقی چندصدایی هم چنین شد؛ زیرا آهنگسازان امپرسیونیست(در اوایل قرن بیستم) نه تنها دوباره به مدهای کلیسایی روی آوردند بلکه مدهای جدیدی با استفاده از اصول علمی موسیقی ابداع نمودند و همه را به شکلی مدرن و به صورت موسیقی چندصدایی و مملو از احساساتی بدیع ارائه کردند.
اغلب مدهای قرن بیستم اسامی قرون وسطی خود را دارند و فقط از لحاظ ساختمانی و نه شیوه استعمالشان به هم متشابه اند . مد ایونین (Ionian) همانند گام مرسوم ماژور و مد آئولین (Aeolian) نیز همانند گام تئوریک مینور است ، مد لوکرین(Locrian) که خیلی کم مورد استفاده قرار می گیرد به خاطر آکورد کاسته تونیکی که دارد کاملا متمایز است . از چهار مد باقی مانده دو تا آکورد تونیک ماژور و دو تا آکورد تونیک مینور دارد . مد لیدین(Lydian) همانند گام ماژوری است که درجه چهارم نیم پرده بالا رفته باشد و مد میکسولیدین(Mixolydian) همانند گام ماژوری است که درجه هفتم آن نیم پرده پایین آورده شده باشد . دورین(Dorian) گام مینور تئوریکی است که درجه ششم آن نیم پرده بالا رفته و بالاخره فریژین(Phrygian) همام گام مینور تئوریک است که درجه دوم آن نیم پرده پایین آمده است .

no image

پایه و اساس موسیقی در قرون وسطی و رنسانس را مد های کلیسایی تشکیل می دادند . این مد ها پس از به وجود آمدن گام های مینور و ماژور به ورته فراموشی سپرده شدند تا این که در قرن بیستم توسط نوازنده گان و آهنگسازان مدرن به خصوص درسبکهای jazz & blues احيا شده و مورد استفاده قرار گرفتند .

ساختار هر مد كليسايي از هفت نت تشكيل شده است كه با الگو هاي متفاوت ظاهر مي شوند. هفت مد كليسايي وجود دارد كه بر روي هر يك از درجات گام هاي مينور و ماژور مي تواند تشكيل شود ( الگوهاي مد ها در گام هاي ماژور و مينور متفاوتند ) .

۱ – ايونين ( Ionien ) : اين مد بر روي درجه اول ( تونيك ) قرار مي گيرد و به صورت ماژور طبيعي ظاهر مي شود .

no image

۲ – دورين (Dorien ) : اين مد بر روي درجه دوم ( سوپر تونيك ) قرار مي گيرد و به صورت مينور ي ظاهر مي شود ” كه درجه ششم آن نيم پرده به بالا حركت كرده است .

no image

۳ – فريژين ( phrygien ) : اين مد بر روي درجه سوم ( مديانت ) قرار مي گيرد و به صورت مينور ظاهر مي شود ” كه درجه دوم آن نيم پرده به پايين حركت مي كند .

no image

۴ – ليدين ( lydien ) : اين مد بر روي درجه چهارم ( ساب دومينانت ) قرار مي گيرد و به صورت ماژوري ظاهر مي شود كه در جه چهارم نيم پرده به بالا حركت كرده است .

no image

۵ – ميكسوليدين ( mixolydien ) : اين مد بر روي درجه پنجم ( دومينانت ) قرار مي گيرد و به صورت ماژور ي ظاهر مي شود كه در جه هفتم آن نيم پرده به پايين حركت مي كند .

no image

فرمول مدها :

no image

۶ – ائولين ( aeolien ) : اين مد بر روي درجه ششم ( ساب مديانت ) قرار مي گيرد و به صورت مينور ظاهر مي شود .
no image

۷ – لوكرين ( locrian ) : اين مد بر روي درجه هفتم ( ليدينگ نت ) قرار مي گيرد و به صورت گام مينوري ظاهر مي شود كه درجه دوم و پنجم آن نيم پرده به پايين حركت كرده است .

no image

*

no image

منبع : guitaracademy.ir

Leave a Reply

به ما امتیاز دهید:
به این صفحه

به این سایت