×بستن تبلیغ

ساز دهنی (II)

سازدهنی دیاتونیک
سازدهنی دیاتونیک

آشنایی با سازدهنی دیاتونیک

در مقاله قبلی که در این سایت نوشته شد، انواع ساز دهنی معرفی گردید و تفاوت آنها بررسی شد. در بین انواع ساز دهنی معرفی شده، نوع «دیاتونیک» که به «هارپ» Harp معروف است بیشترین کاربرد را در انواع موسیقی دارد و نوع رایج تری به حساب می آید. سازدهنی دیاتونیک از نظر ساختار ساده ترین و در عین حال ارزانترین نوع سازدهنی است.

همین سادگی سبب ایجاد غنای تکنیکی در نوازندگی این ساز در زمانهای مختلف بوده است و اتفاقاً به دلیل امکان به کارگیری تکنیک های متنوع، حرفه ای ترین نوازندگان سازدهنی موسیقی بلوز، راک و فولک از این نوع سازدهنی استفاده می کنند.

حتی بسیاری از نوازندگان موسیقی Jig یا Celtic از نوعی ساز دهنی دیاتونیک که دارای نتهای افزوده متفاوت گام دیاتونیک هستند و به آن، Melody Maker می گویند استفاده می کنند که البته شامل این بحث نمی شوند. (انواعی از این ساز برای نواختن موسیقی ایرانی نیز بسیار مناسب هستند). در این سری جدید نوشته ها، با این ساز بیشتر آشنا شده و اندکی در مورد نوازندگی با آن خواهیم نوشت.


audio file
True Love

انتخاب سازدهنی دیاتونیک
اگر قصد خرید یک سازدهنی دیاتونیک دارید کار دشواری در پیش ندارید، چون حق انتخاب چندانی هم ندارید. چرا که شرکتهای اندکی سازدهنی دیاتونیک می سازند که قیمت آنها بین ۸ تا ۳۰ دلار است (در ایران ممکن است قیمتها کمی بالاتر باشد). صرفنظر از سازهای چینی (که زیاد توصیه نمی شوند)، هنگام خرید به جز مارکهای زیر احتمالاً انتخاب دیگری ندارید:

 

Hohner: شرکت آلمانی Hohner بزرگترین ، معتبرترین و شناخته شده ترین سازنده سازدهنی در دنیا است. انواع معروف سازهای دیاتونیک Hohner بسته به نوع رنگ و طنین صدا عبارتند از: Blues Harp، Golden Melody، Marine Band و …

Tombo: شرکت سازنده سازدهنی های Lee Oscar. انواع این ساز برای شروع بسیار مناسب هستند که انواع متنوع سازدهنی دیاتئنیک Melody Maker را نیز تولید می کنند.
Suzuki: شرکت سازنده سازهایی با همین نام. کیفیت صدای این سازها نیز مناسب بوده و نوازندگی با آن نسبتاً راحت است. به خصوص برای تمریت تکنیکهای مختلف.


audio file
Route 19

البته صفحه مولد صدا ((Reed سازهای سازنده های مختلف تقریباً جنس و ساختار یکسانی دارند. تفاوت سازهای مختلف معمولاً در در جنس و نوع بدنه آنها است. بعضی از سازهای دیاتونیک دارای بدنه چوبی و برخی دارای بدنه پلاستیکی هستند. این تفاوتها باعث ایجاد رنگ و طنین صدای اندکی متفاوت و همچنین احساس متفاوت در دست و دهان هنگام نواختن می شوند.

همانطور که مشخص است، سازدهنی های دیاتونیک در گامهای دیاتونیک متفاوتی ساخته می شوند. برای شروع به یادگیری هارپ، زیاد مهم نیست که ساز شما در چه کلیدی است. چه ساز کلید C یا G یا Bb را انتخاب کنید، جابجایی و بخش بندی نتها یکجور است. تفاوت سازهای با کلید مختلف در نتی است که ساز با آن شروع می شود. بنابر این مشخص است که ساز کلید Bb شامل نتهایی با صدای بم تر و ساز G دارای نتها با صدای زیرتری هستند. (اصولاً هرچه نتی بم تر باشد، نواختن آن با سازدهنی ساده تر است، لذا نواختن ساز کلید G قدرت و فشار هوای بیشتری لازم دارد.)


audio file
Shadow People گوش کنید به صدای سازدهنی با کلید بم


audio file
Ivory Tusk گوش کنید به صدای سازدهنی با کلید زیر

با این وجود بهتر است که برای شروع با ساز کلید C شروع کنید. چرا که این ساز مرسومترین کلید مورد استفاده است و تن صدای متوسطی دارد. از طرفی تمامی کتابها و Cd های آموزش سازدهنی دیاتونیک مربوط به این کلید هستند.

آرایش نتها روی سوراخ های مختلف یک سازدهنی دیاتونیک کلید C به صورت شکل زیر است.

نگهداری

 

برخی اعتقاد دارند برای آب بندی سازدهنی و داشتن صدای بهتر، باید ساز را قبل از شروع به نواختن حدود ۱۲-۱۰ دقیقه در یک مایع مثل آب غوطه ور نمود. این کار ممکن است عمر سازدهنی را کوتاه کند اما به خصوص در مورد سازدهنی های با بدنه چوبی، این کار باعث نفوذ آب در خلل و فرج چوبی شده و موجب تغییر ودر کیفیت و شفافیت صدا می شود.

طی روزهای نخست سعی کنید به آرامی در ساز بدمید یا مکش کنید و این کار را به تناوب روی همه سوراخها تکرار کنید. طی روزهای نخست، نواختن نتهای انتهایی ساز دهنی دشوار خواهد بود و صدای مناسبی از سوراخهای انتهایی در نخواهد آمد. در این صورت وسوسه نشوید که در این سوراخها با شدت بدمید یا مکش کنید؛ کم کم طی روزهای آینده خواهید دید همه سوراخها دارای صدای شفافی خواهند شد. همچنین در صورتی که هنوز مهارت کافی در اجرای تکنیکها ندارید، بهتر است به خصوص روی سوراخهای ابتدایی Bending تمرین نکنید.

مراغبت از سازدهنی بسیار ساده است. (شاید به همین دلیل خیلی ها این کار را فراموش می کنند). در زمانی که از ساز استفاده نمیکنید حتماً آن را در جعبه قرار دهید. به خاطر داشته باشید گرد و خاک بزرگترین دشمن سازدهنی شما است. بنا بر این تا حد ممکن ساز خود را از آن دور نگه دارید.

هرگز بلافاصله پس از غذا خوردن سراغ سازدهنی نروید، مگر اینکه دهان خود را کمی با آب شسته باشید. اگر به تازگی ساز نو خریده اید و می خواهید با آن بازی کنید، هرگز برای مدت طولانی در ساز خود به شدت هوا ندمید یا نکشید. بلکه از مکش Drawing و دمش Blowing با هم استفاده کنید. چرا که مکش یا دمش متناوب و شدید باعث تغییر شکل صفحه Reed می شود.

پس از اتمام نواختن یا تمرین، سوراخهای ساز را به طرف کف دست گرفته و به آرامی به آن ضربه بزنید تا اگر شیء خارجی در آن گیر کرده است از آن خارج شود.

 

منبع : گفتگوی هارمونیک

Leave a Reply

به ما امتیاز دهید:
به این صفحه

به این سایت